دوره 10 (1399)
دوره 9 (1398)
دوره 8 (1397)
دوره 7 (1396)
دوره 6 (1395)
دوره 5 (1394)
دوره 4 (1393)
دوره 3 (1392)
دوره 2 (1391)
دوره 1 (1390)
تعداد مشاهده مقاله 725,292
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 224,526
نسبت مشاهده بر مقاله 3520.83
نسبت دریافت فایل بر مقاله 1089.93
تعداد مقالات ارسال شده 626
تعداد مقالات رد شده 435
درصد عدم پذیرش 69
تعداد مقالات پذیرفته شده 129
درصد پذیرش 21

 

نشریه پژوهش های ترجمه در زبان و ادبیات عربی یک نشریه با داوری بسته و دوسو ناشناس و با دسترسی آزاد است که از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی به عنوان دانشگاه پیشرو در علوم انسانی و اجتماعی در ایران منتشر می‌شود. این نشریه به منظور فراهم نمودن محیط فکری برای پژوهشگران ملّی و بین المللی با تمرکز بر مباحث ادبیات عربی پایه گذاری شده است. این نشریه در پاسخ به پیشرفت های صورت گرفته در حوزه ادبیات عرب انتشار یافته و هدف آن انتشار مقالات با کیفیت که یافته های مرتبط با موضوعات مهم ادبیات عربی را گزارش می‌دهند است.   

به منظور دسترسی آسان و جهانی به آخرین یافته های پژوهشی، این نشریه به عنوان یک نشریه دسترسی-آزاد پایه گذاری شده است. نشریه مبلغ 100,000 تومان جهت داوری مقالات دریافت می‌کند؛ اما تمام مراحل چاپ مقاله از سوی دانشگاه علّامه طباطبائی پشتیبانی مالی می‌شود.

نشریه پژوهش های ترجمه در زبان و ادبیات عربی به دو صورت چاپی و آنلاین منتشر می شود.

این نشریه طبق مجوز  شماره 3/18/63670 مورخ 1393/4/15 کمیسیون نشریات علمی کشور موفق به اخذ درجه علمی - پژوهشی شده است و اکنون دارای بالاترین ضریب تاثیر در موضوع مربوط می باشد و امتیاز علمی پژوهشی خود را حفظ نموده و مورد تایید وزارت علوم تحقیقات و فناوری است.

 لطفا جهت آماده‌سازی و ارسال مقاله پس از مطالعه دقیق بخش راهنمای نویسندگان سامانه از انتهای این بخش، فایل   ساختار مقالات   را  دانلود کرده و مقاله را در این قالب آماده و  طریق همین سامانه به دفتر فصلنامه ارسال فرمایید. فصلنامه از پذیرفتن مقالاتی که خارج از این ساختار باشد معذور می‌باشد. ارسال فرم‌های تعهد و تعارض امضا شده توسط نویسندگان به همراه مقاله الزامی می‌باشد.

مقاله پژوهشی
بازشناسی مؤلفه‌های دگردیسی در ترجمۀ ابن عربشاه از مرزبان‌نامه با تکیه بر الگوی وینه و داربلنه

سولماز غفاری؛ سید مهدی مسبوق؛ صدیقه زودرنج

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 9-37

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.59673.1548

چکیده
  ترجمه، بازسازی و بازآفرینی یک متن در زبانی دیگر است که مستلزم تسلط کامل مترجم به عناصر و دلالت­های درون و برون زبانی متن مبدأ و نیز دلالت­ها و نشانه­های متنی و غیرمتنی زبان مقصد است و به معادل­یابی و انتقال واحد­ها و صورت‌های زبانی محدود نمی­شود. ارتباط تنگاتنگ میان زبان فارسی و عربی باعث دادوستدهای پرشماری بین این دو زبان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
واکاوی گرایش‌های ریخت‌شکنانه در ترجمۀ عربی محمد نورالدین از رباعیات خیام با تکیه بر دیدگاه آنتوان برمن

رضا شیروانی دنیانی؛ رسول بلاوی؛ سید ناصر جابری اردکانی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 39-66

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.59203.1543

چکیده
  رباعیات خیام دربرگیرنده پرسش‌های اساسی دربارۀ انسان و هستی است که توجه مخاطبان را به خود جلب کرده و باعث شده تا به زبان‌های بسیاری ترجمه شود. محمد نورالدین از مترجمانی است که رباعیات خیام را به زبان عربی ترجمه کرده است. وی گاهی متأثر از باورها و اندیشه‌های موجود در جامعۀ خود در انتقال مفاهیم رباعیات به عربی به تغییرات ریخت‌شکنانه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بازتاب جلوۀ مؤلفه‌های زبان عامیانه در ترجمه (مطالعۀ موردی: مجموعه‌داستان «الحب فوق هضبة الهرم»)

فاطمه محمدنسب؛ فرشته افضلی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 92-67

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.57741.1527

چکیده
  در ترجمه میان زبان و فرهنگ، نقاط مشترک بسیاری وجود دارد، اما تفاوت‌های فرهنگی، گاهی مترجم را وادار به تغییر در متن اصلی می‌کند. کاربرد زبان عامیانه به شکل شکستن واژه‌ها، تخفیف و تکرار، ابدال، قلب، افزایش و کاهش واج‌واژه، واژگان محاوره‌ای، دعا، سوگند، نفرین و... خود را نمایان می‌کند. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی سازمان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
واکاوی چندمعنایی واژگانی و نحوی در ترجمه‌های معاصر قرآن کریم

آسیه ذوعلم؛ علی حاجی خانی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 93-120

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58376.1532

چکیده
  چندمعنایی به‌معنای ارادة همزمان چند معنا از لفظ واحد، یکی از مبانی زبان‌شناختی مورد اختلاف در قرآن است که به دو نوع واژگانی و نحوی تقسیم می‌شود. با فرض پذیرش این مبنا، به‌دلیل نقش ترجمه در ابلاغ پیام قرآن، چگونگی اعمال آن در ترجمه اهمیت می‌یابد. این پژوهش درصدد است با روش توصیفی- تحلیلی، علاوه بر یافتن شیوة درست اعمال چندمعنایی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقش استعاره‌های مفهومی در ترجمۀ صحیفۀ سجّادیه از منظر زبان‌شناسی شناختی و الگوی لیکاف و جانسون

یسرا شادمان؛ محمدنبی احمدی؛ سحر ملکیان

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 121-144

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2020.54612.1500

چکیده
   نظریۀ استعارۀ مفهومی اصطلاحی در زبان‌شناسی شناختی است که به دریافت یک ایده یا حوزۀ مفهومی براساس ایده یا مفهومی دیگر می­پردازد. به منظور بررسی ارتباط دو سطح استعارۀ مفهومی (استعاره‌های شباهت و استعاره‌های خاص) با عمل برگردان و میزان توجه مترجمان بدان، نمونه‌هایی از کتاب صحیفۀ سجّادیه و دو ترجمۀ مشهور و معاصر آن از موسوی­موسوی‌گرمارودی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقد ترجمۀ فارسی منتخب آثار جبران در کتاب «حمّام روح» بر پایۀ مدل نظری گارسس

زهره گرجی؛ رقیه رستم پور ملکی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 145-182

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2020.52589.1479

چکیده
  نقش زبان در یک متن ادبی، زیبایی‌آفرینی بوده و ترجمۀ ادبی نیز از این منظر از حساسیت ویژه­ای برخوردار است. در متن ادبی، مترجم نه تنها محتوا و پیام، بلکه آرایه­ها و صنایع ادبی را نیز باید به میزان مجاز و در قالبی که متن می­طلبد، وارد متن ترجمه کند. در میان نظریه­های نقد ترجمه، الگوی کارمن والرو گارسس (1994) به نقد ترجمۀ­ ادبی می­پردازد. ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
واکاوی دیدگاه‌های نقدی یوسف حسین بکّار دربارۀ ترجمه‌های عربی رباعیات خیام براساس نظریّۀ گرایش‌های ریخت‌شکنانۀ «آنتوان برمن»

زهرا باوندپوری؛ شهریار همّتی؛ تورج زینی وند؛ علی سلیمی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 183-216

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.48200.1432

چکیده
  یوسف حسین بکّار (1942- تاکنون) نویسنده، محقق و منتقد ادبی از جمله پژوهشگرانی است که به واسطۀ آگاهی از شیوه و فنون ترجمه، اقدام به نقد و بررسی ترجمه‌های عربی رباعیات خیام کرده است. در این راستا، پژوهش حاضر بر آن بوده است تا دیدگاه‌های نقدی وی پیرامون این ترجمه‌ها را براساس 7 مؤلّفه (عقلایی‌سازی، شفاف‌سازی، اطناب‌ کلام، غنایی‌زدایی‌کیفی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی استراتژی‌های به‌کار گرفته شده در دوبلۀ عربی تابوهای سریال مختارنامه

محدثه حدادی؛ علی نجفی ایوکی؛ محسن سیفی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 217-241

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.61862.1571

چکیده
  در همۀ زبان­های دنیا، واژگان و تعابیر دال بر مفهوم ناخوشایند و غیرمؤدبانه وجود دارد که در اصطلاح به آن‌ها «تابوهای زبانی» یا «دش‌واژه­ها» گفته می­شود که عموماً از کاربست آشکار و مستقیم آن خودداری می­شود. بررسی سریال مختارنامه، نشانگر کاربرد تعداد قابل توجهی از این تابوها است. در پرتو این مسأله آنچه برای نویسندگان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
آسیب‌شناسی انتقال چندلایگی دلالتی در تعریب اشعار حافظ براساس نظریۀ تغییرات صوری کتفورد (بررسی موردی ترجمه‌های الشواربی و عباس زلیخه)

حسین محسنی؛ امین شیخ باقری

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 243-270

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.61904.1572

چکیده
  ترجمه به عنوان یکی از ابزار برجستۀ انتقال فرهنگ­ها در میان ملل، عرصه­ای پرچالش در عرصۀ ادبیات تطبیقی به‌‌شمار می­آید. وجود لایه­های متعدد معنایی بین دلالت­های اصلی و مجازی واژگان شعری و ناآشنایی مترجمان با چرخش دلالتی بین الفاظ و معانی وارده در ابیات، مانع از انتقال صحیح افکار شاعر به خوانندگان در متون شعری می­شود. در ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقد ترجمۀ عربی عادل عبد المنعم سویلم از رمان «مدیر مدرسه» در پرتوی نظریۀ وینه و داربلینه

علی اکبر نورسیده؛ مسعود سلمانی حقیقی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 271-298

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.62692.1577

چکیده
  تحلیل و بررسی کیفیت ترجمه از دیرباز مورد توجه بوده است. برای نقد ترجمۀ متون از عربی به فارسی و برعکس شیوه‌های مختلفی از سوی نظریه‌پردازان و زبان‌شناسان مطرح شده است. یکی از روش‌های ارائه شده در حوزۀ نقد ترجمه، مدل وینه و داربلینه است. در این جستار به‌دنبال ارزیابی چگونگی ترجمۀ عادل عبدالمنعم سویلم براساس مدل وینه و داربلینه بودیم ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
ناهنجاری‌های دستوری- معنایی از دیدگاه لارنس ونوتی در رابطه با دو ترجمۀ مهدی سرحدی و موسی اسوار از رمان عیسی إبن الإنسان

علی صیادانی؛ سامان رحیم خانی؛ سمیه آقامحمدی اهل ایمان

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 299-327

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.62307.1574

چکیده
  یکی از الگوهای ارائه شده جهت تحقق ترجمه‌ای شفاف و برجسته به ویژه در حوزۀ مطالعات ترجمه، الگوی لارنس ونوتی (1995) است. وی ابتدا با طرح مؤلفه‌هایی تحت عنوان آشنایی‌زدایی و غرابت‌زدایی به چگونگی انتقال پیام در چارچوبی شفاف و واضح خاصه در شرایطی استثنائی می‌پردازد، سپس با در نظر گرفتن روابط فرهنگی- تاریخی و ساختاری میان دو زبان، اقدام ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
نقد واژگانیِ ترجمۀ شیخ عبدالحق محدّث دهلوی از فتوح‌الغیب (با تکیه بر سطح معنایی- لغوی گارسس)

محمد بیدخونی؛ حسین آقاحسینی دهاقانی

دوره 11، شماره 24 ، فروردین 1400، صفحه 329-354

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58127.1530

چکیده
  نقد واژگانی از جمله نقدهایی است که برای سنجش ترجمه‌های متون گوناگون به‌کار می‌رود. الگوی ارزیابی کیفیت ترجمۀ گارسس (1994) از جمله جامع‌ترین الگوهای ارائه شده در این نوع نقد است که به طور ریشه‌ای به ارزیابی کیفیت ترجمه می‌پردازد و بر اصلِ برابری میان متن مبدأ و مقصد در چهار سطح معنایی– لغوی، نحوی– صرفی، گفتمانی– نقشی و سبکی– ...  بیشتر

انواع «ی» در زبان فارسی و دشواری‌های ترجمة آن به عربی

سید محمدرضا ابن الرسول؛ محمد رحیمی خویگانی

دوره 3، شماره 6 ، فروردین 1392، ، صفحه 91-112

چکیده
      یکی از مباحث مهم دستور زبان فارسی که نقش به سزایی در روند کار ترجمه بین دو زبان فارسی و عربی، بازی می‌کند، چندگونگی «ی» در این زبان است. شاید کمتر زبانی را بتوان یافت که در آن یک حرف تا این حد دارای کارکردهای متنوع و مختلف باشد؛ کارکردهایی که غالباَ کمترین هم‌پوشی را با هم داشته و کاملاَ با هم متفاوتند. پژوهش حاضر بر ...  بیشتر

واژگان تحول‌یافتة عربی در فارسی و چالش‌های فراروی مترجمان

ربابه رمضانی

دوره 7، شماره 16 ، شهریور 1396، ، صفحه 169-150

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2017.7822

چکیده
  اعتقاد و گرایش ژرف نسبت به دین اسلام باعث شد ایرانیان زبان عربی را یک زبان بیگانه ندانند و در برابر ورود واژگان عربی، به‌ویژه واژگان دارای هویت دینی، موضع دفاعی نگیرند. از این رو، کلمات عربی به‌راحتی وارد زبان فارسی شدند و به دلیل سابقة زیادی که در این زبان داشتند، دچار تحول معنایی شدند. این امر چالش بزرگی را فراروی مترجمان قرار داده‌است. ...  بیشتر

بررسی ونقد معانی حرف جر «باء» از دیدگاه ابن هشام انصاری

غلامحسن محبی؛ بتول علوی

دوره 3، شماره 7 ، تیر 1392، ، صفحه 79-104

چکیده
  جمال الدین بن هشام انصاری (761م) در تاریخ نحو عربی و تحول و پیشرفت و احیای این علم، سهمی بسزا و نقشی عظیم دارد. او که خالق اثر «مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب» است، نحوی مبتکر و صاحب­نظری است که در فهم، بررسی، مقایسه، استنباط و بیان مسائل و قضایای نحوی از شیوه­ها و اسلوب­های بدیع و منحصر­به­فرد خود استعانت می­گیرد. حرف جر «باء» ...  بیشتر

رویکرد «درزمانی» به تعبیر «نظم أمرکم» در عبارتِ «أُوصِیکُمَا بِتَقْوَى اللَّهِ وَ نَظْمِ أَمْرِکُمْ»

علیرضا فخّاری؛ زهرا بشارتی

دوره 6، شماره 14 ، فروردین 1395، ، صفحه 184-145

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2016.5032

چکیده
  امام علی(ع) در نامة 47 نهج‌البلاغه به سه امر مهم، یعنی «تقوای الهی»، «نظم امر» و «اصلاح ذات‌البین» وصیت فرموده است. در سده‌های اخیر، عبارت «نَظمِ أَمرِکُم» به «نظم فردی»، یعنی «قرارگیری هر شیء در جایگاه خود» معنی شده ‌است. امّا بر اساس قرائن موجود در متن نامه، از جمله شرایط حسّاس زمانی، مخاطبان نامه، ...  بیشتر

«بیهوده‌کاری» در آیینه‌ی ضرب‌المثل‌های فارسی و عربی

سید محمود میرزایی الحسینی

دوره 2، شماره 5 ، دی 1391، ، صفحه 142-127

چکیده
  «مَثَل» مقوله‌ای زبانی- ادبی به‌شمار می­آید که از جایگاهی والا در فرهنگ ایرانی و عربی برخوردار است. مثل‌نگاران ایرانی و عرب سعی وافر داشته­اند که امثال را گردآوری و ثبت و ضبط نمایند. شیوه­ی مثل­پژوهی و تدوین ضرب‌المثل­ها بیشتر مبتنی بر شیوه‌ی «دسته‌بندی الفبایی» بوده است و هیچ‌گونه رابطه و پیوند منطقی و معنایی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقد تطبیقی ترجمۀ بخش‌هایی از رمان «سیّدات القمر» با تأکید بر تکنیک‌های هفت‌گانه

محمدنبی احمدی؛ یحیی بابائی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 فروردین 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58708.1538

چکیده
  هر یک از نظریه‌پردازان ترجمه کم و بیش توانسته‌اند با آثار و آرای خود بر تاریخ ترجمه مؤثّر باشند. از این میان ژان پل وینه و ژان داربلنه در سال 1958 کتابی را با عنوان «سبک‌شناسی تطبیقی فرانسه و انگلیسی» منتشر کردند. این کتاب تکنیک‌هایی را معرّفی می‌کند که هر مترجمی از آن بهره می‌برد و با توجه به تأثیر چشم‌گیری که این اثر در تاریخ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
راهبردهای برگردان اسامی خاص در ترجمه عربی رمان «سمفونی مردگان» بر اساس الگوی ون کویلی (2007)

حبیب کشاورز

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 خرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.57698.1526

چکیده
  مترجم در ترجمه متون به ویژه متون ادبی با چالش‌های زیادی مواجه است و باید با انتخاب راهکارهای مناسب ترجمه با کیفیتی ارائه دهد. یکی از این چالش‌ها مربوط به ترجمه اسامی خاص است. گاهی برخی اسامی خاص در زبان‌های مختلف با توجه به ویژگی‌های زبانی، فرهنگ، عادات، آداب و رسوم دچار تغییراتی می‌شوند و مترجم باید بتواند با اتخاذ شیوه‌های مناسب، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
واکاوی ترجمۀ حمیدرضا مهاجرانی از رمان «بریداللیل» براساس نظریّۀ «آنتوان برمن»

محمدنبی احمدی؛ فرزانه چله نیا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 خرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58964.1540

چکیده
  ترجمۀ متون ادبی یکی از سخت‌ترین انواع ترجمه است که با چالش‌هایی مواجه می‌باشد که باعث پیچیدگی و دشواری هرچه تمام‌تر آن می‌شود. امروزه نظریّه‌پردازان با ارائۀ انواع تکنیک‌ها و روش‌های برتر ترجمه کمک شایانی به مترجمان کرده‌اند و تا حدودی مسیر پیش-روی آنها را هموار نموده‌اند. یکی از نظریّه‌پردازان مطرح در این زمینه «آنتوان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقد برگردان کریم پورزبید از رمان «طشاری» اثر انعام کجه‌جی با عنوان «تکه پاره‌های من» براساس الگوی کارمن گارسس»

یسرا شادمان؛ مینا عربی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58299.1531

چکیده
  نظریه پردازان حوزه ترجمه الگوهای بسیاری را جهت ارزیابی میزان مقبولیت آثار ادبی در زبان مقصد ارائه داده‌اند که هر یک می‌تواند شاخص مناسبی برای بررسی ترجمه‌ها به‌شمار رود. الگوی کارمن گارسس از اساسی‌ترین نظریات در زمینه زبان‌شناسی است که به ارزیابی سطح کیفی ترجمه‌ها در چهار سطح: (معنایی-لغوی)، (نحوی –صرفی)، (گفتمانی-کارکردی) و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تأثیر افق معناییِ مترجم بر متن مقصد در پرتو نظریۀ زیبایی شناسی دریافت؛ مطالعۀ موردی سه ترجمه از رمان «موسم الهجرة الی الشمال»

سید مهدی مسبوق؛ سولماز غفاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.63204.1579

چکیده
  نظریه زیبایی‌شناسی یکی از نظریه‌های مطرح شده در حوزۀ نقد ادبی است که تحت تاثیر مکتب پدیدار‌شناسی توسط پیروان مکتب کنستانس آلمان به وجود آمد. از آن‌جا که این نظریه کانون توجه خود را بر خواننده و دریافت او از اثر متمرکز نموده درپی آن است که تعدّد افق‌ها در روند دریافت را بر اساس استراتژی‌های مترجمان و تأویل‌‌های آنها در خوانش متن ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
کاوشی در مؤلفه‌های فرهنگی ترجمه عربی رمان «خریدار عشق» بر اساس نظریه نیومارک

زهرا سلیمی؛ سجاد اسماعیلی؛ علیرضا شیخی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 آذر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.64273.1585

چکیده
  عناصر فرهنگی به عنوان یکی از اجزای مهم هر متن، نقش مهمی در انتقال و القاء مفاهیم اصلی به خواننده دارند. درک و دریافت این مفاهیم، دغدغه اصلی مترجمان متون مختلف است. بنابراین مترجم می‌تواند با بهره‌گیری از معادل‌های دقیق فرهنگی، معنای متن و افزون بر آن حالات و احساسات نویسنده را نیز به مخاطب منتقل سازد. در همین راستا، جستار حاضر بر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
نقد ترجمه سبک «چند زبانی» رمان در سه برگردان فارسی از رمان «پست شبانه»

فاطمه اکبری زاده؛ یسرا شادمان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.63765.1581

چکیده
  بر اساس نظریه باختین؛ رمان به عنوان نوع ادبی، متناسب با روح عصر و جامعه بشری، دارای روابط مکالمه‌‌گون در ابعاد زبانی است. رمان تصویری گفتگومند، حاصل درهم‌تنیدگی زبان‌های برآمده از شخصیت‌هاست؛ که هرکدام با جهان‌بینی‌، سطح اجتماعی و فرهنگی مختلف، در رمان حضور داشته و در تعامل باهم هستند. رمان «پست شبانه» در دنیایی چندآوا، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
واکاوی ترجمه اصطلاحات بر پایه صافی فرهنگی (موردپژوهی: ترجمه عربی سلیم عبدالأمیر حمدان از رمان‌های شازده احتجاب و آینه‌های دردار هوشنگ گلشیری)

علیرضا عرب‌عامری؛ فرشته افضلی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.65060.1595

چکیده
  The model of critical analysis of translation, which redefines translation based on the concept of "refinement", is fundamentally based on Halliday's theory of the Systemic Functional Linguistics (1978), and filters a communicational event linguistically, culturally and ideologically. In particular, whenever a translator feels the need to apply cultural filtering, one can expect the result of his or her work to be relatively an acceptable translation. The present study descriptively - analytically seeks to evaluate the application of cultural filter in the Arabic translation of the ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
شیوه معنایابی و معادل‌گزینی واژگان قرآنی (مطالعه موردی: واژه شری)

کاوس روحی برندق؛ محسن فریادرس؛ علی نامداری خلیل آباد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.64936.1593

چکیده
  «مفردات‌پژوهی» قرآنی به‌عنوان یکی از مسائل بسیار مهم و با نمود بارز و آشکار در ترجمه‌های آن به زبان‌ها دیگر، همواره مورد اهتمام قرآن‌پژوهان بوده است. از آنجاکه «روشی» مناسب در تبیین این مسأله وجود ندارد، غالباً مفردات‌پژوهی با چالش‌هایی از جمله عدم صحت معنا، ناقص بودن مفهوم و... روبرو بوده است؛ از این‌رو ارائة روش منسجم، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
جدل موسیقی و بیان در ترجمۀ شعر کلاسیک عربی به شعر کلاسیک فارسی

حسام حاج مومن

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67229.1615

چکیده
  این مقاله با تمرکز بر ترجمۀ شعر کلاسیکِ عربی به شعر کلاسیکِ فارسی، تأثیرات متقابلی را بررسی می‌کند که در این نوع ترجمه میان ساخت بیانی و ساخت موسیقاییِ شعر جریان می‌یابد تا نهایتاً محصول ترجمه هم مضمون شعر عربی را منتقل کند و هم شکل شعریِ کلاسیکش را شبیه‌سازی کند. پرسش‌ها از این قرارند که در این نوع ترجمه تعامل میان ساخت بیانی و ساخت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
کاربست نظریه نیومارک در انتقال واحد فرهنگ در ترجمه رمان عربی

اکرم مدنی؛ جواد اصغری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67036.1614

چکیده
  پژوهش حاضر با تکیه بر چارچوب نظری نیومارک، کیفیت انتقال واحد فرهنگ و عملکرد مترجمان را در ترجمه رمان‌های میرامار، زقاق المدق و ثرثرة فوق النیل از نجیب محفوظ، موسم الهجرة الی الشمال و عرس الزین از الطیب صالح و دروز بلغراد از ربیع جابر، مورد واکاوی قرار داده است تا میزان تطابق ترجمه‌ را با مؤلفه‌های این نظریه بسنجد. پس از بررسی و تطابق ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
شگردهای ترجمه از عربی به فارسی در گلستان سعدی و بهارستان جامی بر اساس رویکرد مقصدگرا

عبدالباسط عرب یوسف آبادی؛ اویس محمدی؛ فایزه عرب یوسف آبادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.66817.1611

چکیده
  گلستان سعدی و بهارستان جامی آثار منثوری به زبان فارسی است که به دلیل تبحر نویسندگان این دو اثر به زبان عربی و فارسی و برخورداری از دانش بلاغی و زبانی، در ترجمة عبارات عربی موجود در این دو کتاب از شگردهای قابل توجهی استفاده شده‌است. در این پژوهش بر مبنای رویکرد مقصدگرا در ترجمه، عبارات ترجمه‌شدة عربی در آثار مذکور بررسی شده‌است. اساس ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
برابریابی‌های تشبیه و صفات مرکب در ترجمه خطبه‌ها و نامه‌های نهج‌البلاغه بر اساس الگوی بومی‌گزینی پیرینی (مطالعه موردی: ترجمه بهرامپور)

علی صیادانی؛ یزدان حیدرپور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.65424.1598

چکیده
  از مهم‌ترین مباحثی که در ترجمه متون دینی و ادبی، مترجم را به چالش می‌کشاند بحث برگردان و برابر یابی‌های آرایه‌های ادبی است. در این بحث واکاوی دو مقوله ترجمه تشبیه و صفات مرکب از اهمیت خاصی برخوردار است. بیشتر چالش‌ها و مشکلات مترجمان در ترجمه چنین آرایه‌هایی به جهت تفاوت‌های نوع شناختی و فرهنگی بین دو زبان است. مترجم می‌تواند با ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
بررسی ترجمه‌ی تقابل‌های معنایی غزل‌های حافظ در ترجمه‌ی علی عباس زلیخه

اویس محمدی؛ لاچن علاقی؛ محمد مهدی طاهری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.66124.1604

چکیده
  زبان شعر حافظ بسیار ظریف و رمزآلود است. در غزل‌های او واژگان با دقت و ذوق زیبایی-شناسانه‌ی سرشاری انتخاب شده‌اند. به نحوی که تمامی واژگان به نوعی با هم پیوند دارند و در هم تنیده‌اند. یکی از ویژگی‌های زبانی حافظ، هم‌آوری واژگان متقابل با یکدیگر است. واژگان متقابل بیت‌های حافظ نه تنها با یکدیگر پیوندهای معنایی آشکار و نهان دارند، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
آسیب‌شناسی فرآیند واژه‌گزینی درجات نظامی در واژه‌نامه‌های عربی

فاطمه زارعی؛ علی افضلی؛ شهریار نیازی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67569.1620

چکیده
  از جمله معضلات پیش روی مترجمان، تطبیق درجات نظامی است و دشواری کار مترجم زمانی دو چندان می‌شود که تعداد درجات نظامی زبان مبدا و مقصد یکسان نباشد؛ در نتیجه این اصطلاحات در یکی از دو زبان بدون معادل باقی می‌ماند؛ زیرا تفاوت‌هایی در ساختار نظامی نیروهای مسلح کشورها به چشم می‌خورد که نادیده انگاشتن آن می‌تواند مشکلاتی را برای مترجمان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
همسنجی ترجمه کنش‌های‌گفتاری سوره مریم ( با تکیه بر ترجمه‌های الهی قمشه‌ای، فولادوند، خرمشاهی، صفارزاده و مکارم شیرازی)

سودابه ابراهیمی؛ روح الله صیادی نژاد؛ علی نجفی ایوکی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.60802.1559

چکیده
  Language is a translation of imagination and mental concepts, so the connection between language and translation is an irrefutable fact. Applicability as a sub branches of morphology study some of speeches inside context. Speech act is one of the most important applicability concepts that is relevant to kind of speech analyze, due to speech is a series of speech act because of the importance of this topic writers wants to compare the translation of speech acts in Maryam Surah based on translations of 5 different translators, Ghomshei, Khorramshahi, Fouladvand, Saffarzadeh and Makarem shirazi by ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
مطالعه‌ای آسیب‌شناسانه در چالش‌های ترجمه همزمان سیاسی؛ (مطالعه موردی سخنرانی سید حسن نصرالله)

سجاد اسماعیلی؛ محمدرضا کشاورز

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.65699.1602

چکیده
  امروزه به‌دلیل گسترش روابط میان کشورها، اهمیت منطقه‌ی خاورمیانه در عرصه بین الملل، هم‌ مرز بودن کشور ایران با برخی از کشورهای عربی و نیز ایجاد روابط و گفت‌وگوهای دوستانه با آنها، ترجمه‌ی همزمان از عربی به فارسی و بالعکس دارای اهمیت ویژه‌ای است. بر همین اساس، مترجم همزمان عربی می‌بایست علاوه بر تسلط در زمینه های مختلف سیاسی، اقتصادی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
بررسی موسیقی بیرونی در کتاب دیوان حافظ بالعربیة شعراً، ترجمه نادر نظام طهرانی (با تکیه بر بیست غزل نخست)

محمدرضا عزیزی؛ عباس واعظ زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.62679.1576

چکیده
  دیوان حافظ بالعربیه شعراً برگردانی منظوم از چهارصد و نود غزل حافظ شیرازی است. این پژوهش در نظر دارد موسیقی بیرونی یا همان وزن عروضی این ترجمه را با تکیه بر ظرافت‌های عروض فارسی و عربی بررسی نماید. عواملی مانند نوع اوزان، تفاوت شمار ارکان عروضی، تغییر وزن، ضرورت‌های شعری، زحافات و افزودن یا کاستن واژه‌ها به دلایل عروضی، نقد و ارزیابی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
واکاوی ترجمه ساختارهای نحوی نشاندار و بی نشان در ترجمه موسوی گرمارودی از خطبه جهاد بر اساس نظریه لمبرکت

حامد صدقی؛ سید عدنان اشکوری؛ سعداللّه همایونی؛ زهرا مهدوی مهر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67405.1619

چکیده
  ساخت اطلاع و نشانداری از مباحث مهم در زبان‌شناسی نقشگرا به شمار می‌آید که توجه نظریه‌پردازان ترجمه را نیز به خود جلب کرده‌است. از جمله ساختارهای نحوی نشاندار، مبتداسازی وکانونی‌سازی است که در آنها سازه مبتدا وکانون، از جایگاه اصلی خود در جمله خارج شده و در جایگاه دیگر مثلاً ابتدای جمله قرار می‌گیرند. از آنجا که از منظر ساخت اطلاعی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
ارزیابی ترجمه مجموعه «تولّدی دیگر» فروغ فرخزاد بر مبنای نظریه تغییرات صوری کتفورد (موردپژوهی مقایسه ترجمه عبدالمنعم و العطار)

علی اصغر شهبازی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67359.1617

چکیده
  چکیده ترجمه متون ادبی به طور عام و برگردان شعر به طور خاص، ناگزیر از انجام تغییر است که در بخش‌های مختلف واژگانی، ساختاری، بلاغی و گفتمانی متن روی می‌دهد. فرآیند تعدیل، غالبا ناشی از تصمیم آگاهانه مترجم بوده و به ماهیت زبان مقصد باز می‌گردد. یکی از نظریات برجسته در این حوزه، نظریه جی.سی کتفورد (1965) است که در دو گروه کلّی و چهار زیرشاخه، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
نقد و بررسی کاربست نظریه نایدا در ارزیابی ترجمه‌های قرآن

انسیه سادات هاشمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67806.1625

چکیده
  نزدیک به یک دهه است که نظریات ترجمه به ارزیابی ترجمه‌های قرآن راه پیدا کرده‌اند. هدف از انتخاب چارچوب نظری برای پژوهش، نظام‌مند شدن نقد و بررسی است تا از نقدهای پراکنده و سلیقه‌ای اجتناب شود، اما با بررسی این ارزیابی‌ها دیده می‌شود که در مواردی ناقدان از چارچوب نظریه خارج شده‌اند و یا فهم نادرستی از نظریه داشته‌اند و مطابق آن ...  بیشتر

ابر واژگان