نقد و ارزیابی ترجمة محمد دشتی از نهج‌البلاغه بر اساس مدل گارسس(1994) (مطالعه موردی: ترجمة خطبه اول و حکمت‌های یک تا بیست)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشگاه تهران

3 شهید مدنی آذربایجان

10.22054/rctall.2020.40522.1375

چکیده

نهج‌البلاغه از منابع مهم و معتبر دینی است که از زمان تدوین آن تاکنون با اقبال صاحبان دانش و فضل روبه‌رو شده است و مترجمان متعددی با هدف تبیین و تشریح این شاهکار گرانقدر امیرالمؤمنین (ع) به ترجمه آن پرداخته‌اند. اما سؤال اینجاست که این ترجمه‌ها تا چه حد توانسته‌اند اعجاز، قدرت و گیرایی کلام امیر (ع) را به نحو احسن به جامعه فارسی زبانان معرفی و منتقل نمایند؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با هدف ارزیابی کیفیت ترجمه‌ی صورت گرفته از نهج‌البلاغه توسط محمد دشتی، انجام گرفته است. در میان الگوهای متعدد ارزیابی کیفیت ترجمه‌، الگوی گارسس که در مقایسه با الگوهای پیشنهادی دیگر نسبتاً جامع‌تر است، به منزله چارچوب پژوهش در نظر گرفته شده است. این الگو چهار سطح معنایی ـ لغوی، نحوی ـ‌ واژه شناختی، گفتمانی- کارکردی و سبکی ـ منظور شناختی (عملی) را شامل می‌شود. هر کدام از این سطوح، دارای زیرگروه‌ها و اجزاء خاصی هستند که متون ترجمه شده بر اساس آنها ارزیابی می‌شوند. در این پژوهش، ترجمه خطبه اول و حکمت‌های یک تا بیست، از مترجم مذکور برای ارزیابی کیفی انتخاب و مورد بررسی واقع شده و پس از تعیین میزان فراوانی هر یک از زیرگروه‌های موجود در سطوح چهارگانه بر طبق الگوی گارسس، نتایج بصورت نمودار نشان داده می‌شود، نتیجه ارزیابی بر اساس تکنیک‌های مثبت، منفی و خنثی بیانگر این است که ترجمه دشتی دارای معیار مقبولیت بوده و از کیفیت نسبتا بالایی برخوردار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Criticizing and evaluation of the translation of Mohammad Dashti from Nahj al-Balagha based on the model of Garcias (Study case: Translation of the First Khotbeh and Hekamts number One to Twenty)

نویسندگان [English]

  • parvin farhadi 2
  • rana farhadi 3
2 tehran uni
3 azarbaijan shahid madani uni
چکیده [English]

Nahj al-Balaghah is one of the most important and authentic religious sources that has come to the fore of knowledge and bounty since its creation. Several translators have been devoted to explaining this valuable masterpiece by Amir al-Mu'minin (AS). But the question is, how far have these translations been able to introduce and transmit the miracle, power, and acceptance of the Amir's words to the Persian language community in the best way? The present study was conducted by descriptive-analytical method with the aim of evaluating the quality of translation from Nahj al-Balaghah by Mohammad Dashti. Among the various patterns of translation quality assessment, the Garcias pattern, which is relatively more comprehensive than the other proposed models, is considered as a research framework. This model includes four levels of lexical semantics, syntactic, cognitive, discursive-functional, and cognitive (practical) style. Each of these levels has subcategories and specific components whose translations are evaluated based on them. In this research, the translation of the first Khotbeh and the Hekamts of one to twenty from the so-called translator are selected and evaluated for qualitative evaluation. After determining the abundance of each subgroup in the quadric levels according to the Garcias pattern, the results are plotted. The result of the evaluation based on the positive, negative and neutral techniques indicates that the translation of the plain has a criterion of acceptability and is of high quality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • translation evaluation
  • Nahj al-Balaghah
  • Mohammad Dashti
  • Garcias
  • adequacy and acceptability