چالش‌های برگردان عناصر فرهنگی نمایشنامه با تکیه بر نظریه نیومارک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه الزهراء(س)

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان

10.22054/rctall.2020.40747.1378

چکیده

«شهرزاد» اثر ماندگار پدر نمایشنامه‌‌نویسی عربی؛ توفیق الحکیم، با استناد به داستان هزار و یک شب در جامه‌ای فلسفی ابداع شده‌ و نه تنها در بُعد اندیشگانی، بلکه از نظر ادبی نیز حائز اهمیت است. همواره مقوله‌‌هایی وجود دارند که به دلیل تعلق به فرهنگ مبدأ به راحتی قابل انتقال به متن مقصد نیستند. انتقال این مقوله‌ها که به نام مقوله‌های فرهنگ محور شناخته می‌شوند، با دشواری زیادی روبرو است. بررسی پیوند‌های آثار ادبی و نویسندگان ملل مختلف و کشف منابع الهام‌بخش آنان در حیطۀ ادبیات تطبیقی بررسی می‌شود. از این رو ترجمه می‌تواند ابزار بسیار مهم و کاربردی برای ایجاد این ارتباط باشد. ترجمۀ مقولات فرهنگی در بحث‌های ترجمه شناسی، موضوعی پیچیده و هزارتو است. مقولاتی که انعکاس دهندۀ فرهنگ یک جامعه هستند معمولا برای سایر جوامع که دارای فرهنگی متفاوت‌اند، غیر قابل درک بوده و بعضا نیز منجر به ایجاد سوء تفاهم می‌گردند. نمایشنامه «شهرزاد» از سوی آقایان عبدالمحمد آیتی و محمد صادق شریعت به زبان فارسی ترجمه شده‌است. این پژوهش برآن است که دو برگردان فارسی را با توجه به چارچوب نظری پیتر نیومارک مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. مهم ترین یافته‌های پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از ابزار کتابخانه‌ای نوشته شده، بیانگر این مطلب است که نمایشنامه «شهرزاد» چهار مقوله‌ فرهنگی مورد نظر نیومارک را داراست و مقولۀ بوم شناسی در این متن نمایشی جایگاهی ندارد و مترجمان برای ترجمه این نمایشنامه بیشتر از راهکار معادل فرهنگی استفاده نموده و بدین ترتیب هر دو مترجم ترجمه‌ای مخاطب محور ارائه داده اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the rendering Challenges of the Cultural Elements in Playwright (Based on the theory of Peter Newmark)

نویسندگان [English]

  • yosra shadman 1
  • maryam mirzakhani 2
1 assistant professor of alzahra university
2 ph.d student of Arabic language and literature of Isfahan university
چکیده [English]

There are categories that cannot easily be transmitted to the target text due to belonging to the source culture. The transfer of these categories, known as culture-oriented categories, is difficult to deal with. Therefore, the translation can be a very important and practical tool to create this connection; cultural categories translation is a complex and labyrinth subject in the theory 0f translation. Categories reflecting society culture are usually incomprehensible to other societies with different cultures and sometimes leading to misunderstanding. “Shahrzad” plays have been translated in Persian by Ayati and Shariat.This research study and analyze two Persian versions according to the theoretical framework of Newmark in order to choose the correct translation. The most important findings of the present research, written in a descriptive-analytical way and using a library tool for data collection, indicate that Shahrzad's play has four cultural categories considered by Newmark, and the category of ecology in this text has no place and the translators have used the cultural equivalent to translate this play, respectfully both translators have presented audience- oriented translations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : cultural elements translation
  • Shahrzad play
  • Peter Newark
  • Abdul Mohammad Ayati
  • Mohammad Sadeq Shariat