نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیّات عربی دانشگاه بیرجند

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند

10.22054/rctall.2022.62679.1576

چکیده

دیوان حافظ بالعربیه شعراً برگردانی منظوم از چهارصد و نود غزل حافظ شیرازی است. این پژوهش در نظر دارد موسیقی بیرونی یا همان وزن عروضی این ترجمه را با تکیه بر ظرافت‌های عروض فارسی و عربی بررسی نماید. عواملی مانند نوع اوزان، تفاوت شمار ارکان عروضی، تغییر وزن، ضرورت‌های شعری، زحافات و افزودن یا کاستن واژه‌ها به دلایل عروضی، نقد و ارزیابی شد. به منظور تمرکز بیشتر بر بیست غزل نخست دیوان حافظ تکیه شد، اما برای اطمینان از یافته‌ها به سایر غزلیات به ویژه ملمّعات نیز توجّه گردید. روش پردازش داده‌ها توصیفی – تحلیلی با رویکرد علم عروض است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد نحو و گاه حتی بلاغت شعر حافظ در این ترجمه تحت تأثیر موسیقی بیرونی قرار گرفته و زحافات و ضرورت‌های شعری را در زبان مقصد به دنبال آورده است. تغییراتی که عروض شعر فارسی در گذر زمان مطابق ذوق و قریحة ایرانی یافته، به آسانی در چنبرة ترجمه نمی‌گنجد. به نظر می‌رسد تغییر وزن غالب ملمّعات در جریان ترجمة حاضر، گواهی بر این مدعا باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Study of External Music in Divan-e- Hafiz be-Al-Arabiyyate She'ran (Based on the first twenty Ghazals

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Azizi 1
  • abbas vaezzade 2

1 Associated Professor of Arabic Language and Literature in University of Birjand

2 Assistant professor of Persian and literature in university of Birjand

چکیده [English]

Divan-e- Hafiz be-Al-Arabiyyate She'ran (Hafez's Divan in Poetic Arabic) is a poetic translation of four hundred and ninety ghazals by Hafez. This study aims to examine the external music or the prosody of this translation based on the subtleties of the Persian and Arabic prosodic system. Factors such as meter, differences in the number of prosodic elements, meter change, poetic necessities, modifications or addition or subtraction of words for prosodic reasons were evaluated and criticized. For a deeper analysis, the first twenty ghazals of Hafez's Divan were investigated, while other ghazals, especially molamm'at, were also considered to confirm the findings. The data were analyzed using a descriptive-analytical method with a prosody-based approach. The results showed that the syntax and sometimes even the rhetoric of Hafez's poetry has been influenced in this translation by external music, which has resulted in modifications and overabundance of poetic necessities in the target language. The changes that the prosody of Persian poetry have found over time, as required by Iranian taste, are not easily translatable. Alterations in the meter of the most molamm'ats in the present translation seem to be a testament to this claim.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Divan-e- Hafiz be-Al-Arabiyyate She'
  • ran, Nader Nezam Tahrani. external music, translation criticism