نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

نسبیت زبانی همواره یکی از چالش‌های فراروی مترجمان بوده است و آن حاصل تجربه های زیستی متفاوت سخنوران زبان است. تجارب جمعی سخنوران زبان مانند آداب و رسوم، باورها و پدیده‌های اجتماعی، مبانی فرهنگی است که با مفاهیم زبانی در ارتباط است. نام اندامها یعنی واژگان مربوط به بیان اعضای بدن انسان مانند: چشم، سر، گوش و ... ممکن است حاوی مفاهیم فرهنگی و شناختی همچون دانش، ادراک و احساسات و آداب و رسوم باشد. از سوی دیگر، بین مفاهیم فیزیولوژیکی اعضای بدن انسان و مفاهیم سوسیولوژی رابطه معنایی وجود دارد. بررسی مبانی فرهنگی و شناختی این واژه ها و پرداختن به پیشینه تجارب زیسته‌ی سخنوران همچون ابزاری می‌تواند مترجم را در فهم درست معنای دقیق سپس انتقال آن به زبان مقصد کمک کند. اهمیت و جایگاه نام اندام‌ها در زبان از یک سو، و بسامد بالای نام اندام دست در زبان عربی و گویش‌های آن از سوی دیگر، ما را بر این امر وا داشت تا به بررسی توصیفی- تحلیلی واژه دست و صورتبندی‌های زبانی و مفهوم سازی‌های فرهنگی آن بپردازیم. تا از طریق تحلیل معنایی و زبانی این نام اندام به چگونگی معادل گزینی و ترجمه آن را در زبان فارسی مورد بررسی قرار دهیم. از مهم‌ترین نتایج به دست آمده این است که گاهی مفاهیم بر مبنای صورتبندی مشترک زبان مبدأ و مقصد شکل می‌گیرد و گاهی بر مبنای صورتبندی متفاوت؛ در صورتبندی مشترک، ترجمه هم‌پوشانی می‌تواند پیشینه فرهنگی و جهان‌بینی زبان مبدأ را انتقال دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Linguistic relativity in the equivalence and translation of the concepts of hand organ names in Arabic based on cognitive and cultural approaches

نویسندگان [English]

  • Zohreh Ghorbani Madavani 1
  • Ehya Komasi 2

1 Associate Professor of Arabic Language and Literature, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran

2 Allameh Tabataba'i University

چکیده [English]

Linguistic relativity has always been one of the challenges faced by translators and it is the result of different life experiences of language speakers. The collective experiences of language speakers, such as customs, beliefs and social phenomena, are cultural foundations that are related to linguistic concepts. The names of organs means the words related to the expression of human body parts such as: eyes, head, ears, etc. may contain cultural and cognitive concepts such as knowledge, perception, emotions and customs. On the other hand, there is a semantic relationship between the physiological concepts (anatomical work) of human body parts and the concepts of sociology (sociology). Investigating the cultural and cognitive bases of these words and dealing with the background of the speakers' lived experiences as a tool can help the translator in understanding the exact meaning and then transferring it to the target language. The importance and position of the names of the organs in the language on the one hand, and the high frequency of the names of the organs of the hand in the Arabic language and its dialects on the other hand, prompted us to do a descriptive-analytical study of the word hand and its forms. Let's discuss its language and cultural conceptualizations. To analyze the semantic and linguistic analysis of this organ name, how to choose its equivalent and translate it in Persian language. One of the most important results obtained is that sometimes the translation of words and presentation of concepts n

کلیدواژه‌ها [English]

  • Linguistic relativity
  • hand organ names
  • translation
  • cultural foundations