مقاله پژوهشی
نقد تطبیقی ترجمۀ بخش‌هایی از رمان «سیّدات القمر» با تأکید بر تکنیک‌های هفت‌گانه

محمدنبی احمدی؛ یحیی بابائی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 فروردین 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58708.1538

چکیده
  هر یک از نظریه‌پردازان ترجمه کم و بیش توانسته‌اند با آثار و آرای خود بر تاریخ ترجمه مؤثّر باشند. از این میان ژان پل وینه و ژان داربلنه در سال 1958 کتابی را با عنوان «سبک‌شناسی تطبیقی فرانسه و انگلیسی» منتشر کردند. این کتاب تکنیک‌هایی را معرّفی می‌کند که هر مترجمی از آن بهره می‌برد و با توجه به تأثیر چشم‌گیری که این اثر در تاریخ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
راهبردهای برگردان اسامی خاص در ترجمه عربی رمان «سمفونی مردگان» بر اساس الگوی ون کویلی (2007)

حبیب کشاورز

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 خرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.57698.1526

چکیده
  مترجم در ترجمه متون به ویژه متون ادبی با چالش‌های زیادی مواجه است و باید با انتخاب راهکارهای مناسب ترجمه با کیفیتی ارائه دهد. یکی از این چالش‌ها مربوط به ترجمه اسامی خاص است. گاهی برخی اسامی خاص در زبان‌های مختلف با توجه به ویژگی‌های زبانی، فرهنگ، عادات، آداب و رسوم دچار تغییراتی می‌شوند و مترجم باید بتواند با اتخاذ شیوه‌های مناسب، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
واکاوی ترجمۀ حمیدرضا مهاجرانی از رمان «بریداللیل» براساس نظریّۀ «آنتوان برمن»

محمدنبی احمدی؛ فرزانه چله نیا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 خرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58964.1540

چکیده
  ترجمۀ متون ادبی یکی از سخت‌ترین انواع ترجمه است که با چالش‌هایی مواجه می‌باشد که باعث پیچیدگی و دشواری هرچه تمام‌تر آن می‌شود. امروزه نظریّه‌پردازان با ارائۀ انواع تکنیک‌ها و روش‌های برتر ترجمه کمک شایانی به مترجمان کرده‌اند و تا حدودی مسیر پیش-روی آنها را هموار نموده‌اند. یکی از نظریّه‌پردازان مطرح در این زمینه «آنتوان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقد برگردان کریم پورزبید از رمان «طشاری» اثر انعام کجه‌جی با عنوان «تکه پاره‌های من» براساس الگوی کارمن گارسس»

یسرا شادمان؛ مینا عربی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.58299.1531

چکیده
  نظریه پردازان حوزه ترجمه الگوهای بسیاری را جهت ارزیابی میزان مقبولیت آثار ادبی در زبان مقصد ارائه داده‌اند که هر یک می‌تواند شاخص مناسبی برای بررسی ترجمه‌ها به‌شمار رود. الگوی کارمن گارسس از اساسی‌ترین نظریات در زمینه زبان‌شناسی است که به ارزیابی سطح کیفی ترجمه‌ها در چهار سطح: (معنایی-لغوی)، (نحوی –صرفی)، (گفتمانی-کارکردی) و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تأثیر افق معناییِ مترجم بر متن مقصد در پرتو نظریۀ زیبایی شناسی دریافت؛ مطالعۀ موردی سه ترجمه از رمان «موسم الهجرة الی الشمال»

سید مهدی مسبوق؛ سولماز غفاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.63204.1579

چکیده
  نظریه زیبایی‌شناسی یکی از نظریه‌های مطرح شده در حوزۀ نقد ادبی است که تحت تاثیر مکتب پدیدار‌شناسی توسط پیروان مکتب کنستانس آلمان به وجود آمد. از آن‌جا که این نظریه کانون توجه خود را بر خواننده و دریافت او از اثر متمرکز نموده درپی آن است که تعدّد افق‌ها در روند دریافت را بر اساس استراتژی‌های مترجمان و تأویل‌‌های آنها در خوانش متن ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
کاوشی در مؤلفه‌های فرهنگی ترجمه عربی رمان «خریدار عشق» بر اساس نظریه نیومارک

زهرا سلیمی؛ سجاد اسماعیلی؛ علیرضا شیخی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 آذر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.64273.1585

چکیده
  عناصر فرهنگی به عنوان یکی از اجزای مهم هر متن، نقش مهمی در انتقال و القاء مفاهیم اصلی به خواننده دارند. درک و دریافت این مفاهیم، دغدغه اصلی مترجمان متون مختلف است. بنابراین مترجم می‌تواند با بهره‌گیری از معادل‌های دقیق فرهنگی، معنای متن و افزون بر آن حالات و احساسات نویسنده را نیز به مخاطب منتقل سازد. در همین راستا، جستار حاضر بر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
نقد ترجمه سبک «چند زبانی» رمان در سه برگردان فارسی از رمان «پست شبانه»

فاطمه اکبری زاده؛ یسرا شادمان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.63765.1581

چکیده
  بر اساس نظریه باختین؛ رمان به عنوان نوع ادبی، متناسب با روح عصر و جامعه بشری، دارای روابط مکالمه‌‌گون در ابعاد زبانی است. رمان تصویری گفتگومند، حاصل درهم‌تنیدگی زبان‌های برآمده از شخصیت‌هاست؛ که هرکدام با جهان‌بینی‌، سطح اجتماعی و فرهنگی مختلف، در رمان حضور داشته و در تعامل باهم هستند. رمان «پست شبانه» در دنیایی چندآوا، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
واکاوی ترجمه اصطلاحات بر پایه صافی فرهنگی (موردپژوهی: ترجمه عربی سلیم عبدالأمیر حمدان از رمان‌های شازده احتجاب و آینه‌های دردار هوشنگ گلشیری)

علیرضا عرب‌عامری؛ فرشته افضلی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 دی 1400

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.65060.1595

چکیده
  The model of critical analysis of translation, which redefines translation based on the concept of "refinement", is fundamentally based on Halliday's theory of the Systemic Functional Linguistics (1978), and filters a communicational event linguistically, culturally and ideologically. In particular, whenever a translator feels the need to apply cultural filtering, one can expect the result of his or her work to be relatively an acceptable translation. The present study descriptively - analytically seeks to evaluate the application of cultural filter in the Arabic translation of the ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
شیوه معنایابی و معادل‌گزینی واژگان قرآنی (مطالعه موردی: واژه شری)

کاوس روحی برندق؛ محسن فریادرس؛ علی نامداری خلیل آباد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.64936.1593

چکیده
  «مفردات‌پژوهی» قرآنی به‌عنوان یکی از مسائل بسیار مهم و با نمود بارز و آشکار در ترجمه‌های آن به زبان‌ها دیگر، همواره مورد اهتمام قرآن‌پژوهان بوده است. از آنجاکه «روشی» مناسب در تبیین این مسأله وجود ندارد، غالباً مفردات‌پژوهی با چالش‌هایی از جمله عدم صحت معنا، ناقص بودن مفهوم و... روبرو بوده است؛ از این‌رو ارائة روش منسجم، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
جدل موسیقی و بیان در ترجمۀ شعر کلاسیک عربی به شعر کلاسیک فارسی

حسام حاج مومن

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67229.1615

چکیده
  این مقاله با تمرکز بر ترجمۀ شعر کلاسیکِ عربی به شعر کلاسیکِ فارسی، تأثیرات متقابلی را بررسی می‌کند که در این نوع ترجمه میان ساخت بیانی و ساخت موسیقاییِ شعر جریان می‌یابد تا نهایتاً محصول ترجمه هم مضمون شعر عربی را منتقل کند و هم شکل شعریِ کلاسیکش را شبیه‌سازی کند. پرسش‌ها از این قرارند که در این نوع ترجمه تعامل میان ساخت بیانی و ساخت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
کاربست نظریه نیومارک در انتقال واحد فرهنگ در ترجمه رمان عربی

اکرم مدنی؛ جواد اصغری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67036.1614

چکیده
  پژوهش حاضر با تکیه بر چارچوب نظری نیومارک، کیفیت انتقال واحد فرهنگ و عملکرد مترجمان را در ترجمه رمان‌های میرامار، زقاق المدق و ثرثرة فوق النیل از نجیب محفوظ، موسم الهجرة الی الشمال و عرس الزین از الطیب صالح و دروز بلغراد از ربیع جابر، مورد واکاوی قرار داده است تا میزان تطابق ترجمه‌ را با مؤلفه‌های این نظریه بسنجد. پس از بررسی و تطابق ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
شگردهای ترجمه از عربی به فارسی در گلستان سعدی و بهارستان جامی بر اساس رویکرد مقصدگرا

عبدالباسط عرب یوسف آبادی؛ اویس محمدی؛ فایزه عرب یوسف آبادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.66817.1611

چکیده
  گلستان سعدی و بهارستان جامی آثار منثوری به زبان فارسی است که به دلیل تبحر نویسندگان این دو اثر به زبان عربی و فارسی و برخورداری از دانش بلاغی و زبانی، در ترجمة عبارات عربی موجود در این دو کتاب از شگردهای قابل توجهی استفاده شده‌است. در این پژوهش بر مبنای رویکرد مقصدگرا در ترجمه، عبارات ترجمه‌شدة عربی در آثار مذکور بررسی شده‌است. اساس ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
برابریابی‌های تشبیه و صفات مرکب در ترجمه خطبه‌ها و نامه‌های نهج‌البلاغه بر اساس الگوی بومی‌گزینی پیرینی (مطالعه موردی: ترجمه بهرامپور)

علی صیادانی؛ یزدان حیدرپور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.65424.1598

چکیده
  از مهم‌ترین مباحثی که در ترجمه متون دینی و ادبی، مترجم را به چالش می‌کشاند بحث برگردان و برابر یابی‌های آرایه‌های ادبی است. در این بحث واکاوی دو مقوله ترجمه تشبیه و صفات مرکب از اهمیت خاصی برخوردار است. بیشتر چالش‌ها و مشکلات مترجمان در ترجمه چنین آرایه‌هایی به جهت تفاوت‌های نوع شناختی و فرهنگی بین دو زبان است. مترجم می‌تواند با ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
بررسی ترجمه‌ی تقابل‌های معنایی غزل‌های حافظ در ترجمه‌ی علی عباس زلیخه

اویس محمدی؛ لاچن علاقی؛ محمد مهدی طاهری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.66124.1604

چکیده
  زبان شعر حافظ بسیار ظریف و رمزآلود است. در غزل‌های او واژگان با دقت و ذوق زیبایی-شناسانه‌ی سرشاری انتخاب شده‌اند. به نحوی که تمامی واژگان به نوعی با هم پیوند دارند و در هم تنیده‌اند. یکی از ویژگی‌های زبانی حافظ، هم‌آوری واژگان متقابل با یکدیگر است. واژگان متقابل بیت‌های حافظ نه تنها با یکدیگر پیوندهای معنایی آشکار و نهان دارند، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
آسیب‌شناسی فرآیند واژه‌گزینی درجات نظامی در واژه‌نامه‌های عربی

فاطمه زارعی؛ علی افضلی؛ شهریار نیازی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67569.1620

چکیده
  از جمله معضلات پیش روی مترجمان، تطبیق درجات نظامی است و دشواری کار مترجم زمانی دو چندان می‌شود که تعداد درجات نظامی زبان مبدا و مقصد یکسان نباشد؛ در نتیجه این اصطلاحات در یکی از دو زبان بدون معادل باقی می‌ماند؛ زیرا تفاوت‌هایی در ساختار نظامی نیروهای مسلح کشورها به چشم می‌خورد که نادیده انگاشتن آن می‌تواند مشکلاتی را برای مترجمان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
همسنجی ترجمه کنش‌های‌گفتاری سوره مریم ( با تکیه بر ترجمه‌های الهی قمشه‌ای، فولادوند، خرمشاهی، صفارزاده و مکارم شیرازی)

سودابه ابراهیمی؛ روح الله صیادی نژاد؛ علی نجفی ایوکی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2021.60802.1559

چکیده
  Language is a translation of imagination and mental concepts, so the connection between language and translation is an irrefutable fact. Applicability as a sub branches of morphology study some of speeches inside context. Speech act is one of the most important applicability concepts that is relevant to kind of speech analyze, due to speech is a series of speech act because of the importance of this topic writers wants to compare the translation of speech acts in Maryam Surah based on translations of 5 different translators, Ghomshei, Khorramshahi, Fouladvand, Saffarzadeh and Makarem shirazi by ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
مطالعه‌ای آسیب‌شناسانه در چالش‌های ترجمه همزمان سیاسی؛ (مطالعه موردی سخنرانی سید حسن نصرالله)

سجاد اسماعیلی؛ محمدرضا کشاورز

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 اردیبهشت 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.65699.1602

چکیده
  امروزه به‌دلیل گسترش روابط میان کشورها، اهمیت منطقه‌ی خاورمیانه در عرصه بین الملل، هم‌ مرز بودن کشور ایران با برخی از کشورهای عربی و نیز ایجاد روابط و گفت‌وگوهای دوستانه با آنها، ترجمه‌ی همزمان از عربی به فارسی و بالعکس دارای اهمیت ویژه‌ای است. بر همین اساس، مترجم همزمان عربی می‌بایست علاوه بر تسلط در زمینه های مختلف سیاسی، اقتصادی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
بررسی موسیقی بیرونی در کتاب دیوان حافظ بالعربیة شعراً، ترجمه نادر نظام طهرانی (با تکیه بر بیست غزل نخست)

محمدرضا عزیزی؛ عباس واعظ زاده

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.62679.1576

چکیده
  دیوان حافظ بالعربیه شعراً برگردانی منظوم از چهارصد و نود غزل حافظ شیرازی است. این پژوهش در نظر دارد موسیقی بیرونی یا همان وزن عروضی این ترجمه را با تکیه بر ظرافت‌های عروض فارسی و عربی بررسی نماید. عواملی مانند نوع اوزان، تفاوت شمار ارکان عروضی، تغییر وزن، ضرورت‌های شعری، زحافات و افزودن یا کاستن واژه‌ها به دلایل عروضی، نقد و ارزیابی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
واکاوی ترجمه ساختارهای نحوی نشاندار و بی نشان در ترجمه موسوی گرمارودی از خطبه جهاد بر اساس نظریه لمبرکت

حامد صدقی؛ سید عدنان اشکوری؛ سعداللّه همایونی؛ زهرا مهدوی مهر

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67405.1619

چکیده
  ساخت اطلاع و نشانداری از مباحث مهم در زبان‌شناسی نقشگرا به شمار می‌آید که توجه نظریه‌پردازان ترجمه را نیز به خود جلب کرده‌است. از جمله ساختارهای نحوی نشاندار، مبتداسازی وکانونی‌سازی است که در آنها سازه مبتدا وکانون، از جایگاه اصلی خود در جمله خارج شده و در جایگاه دیگر مثلاً ابتدای جمله قرار می‌گیرند. از آنجا که از منظر ساخت اطلاعی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
ارزیابی ترجمه مجموعه «تولّدی دیگر» فروغ فرخزاد بر مبنای نظریه تغییرات صوری کتفورد (موردپژوهی مقایسه ترجمه عبدالمنعم و العطار)

علی اصغر شهبازی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67359.1617

چکیده
  چکیده ترجمه متون ادبی به طور عام و برگردان شعر به طور خاص، ناگزیر از انجام تغییر است که در بخش‌های مختلف واژگانی، ساختاری، بلاغی و گفتمانی متن روی می‌دهد. فرآیند تعدیل، غالبا ناشی از تصمیم آگاهانه مترجم بوده و به ماهیت زبان مقصد باز می‌گردد. یکی از نظریات برجسته در این حوزه، نظریه جی.سی کتفورد (1965) است که در دو گروه کلّی و چهار زیرشاخه، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی ترجمه در زبان و ادبیات عربی
نقد و بررسی کاربست نظریه نایدا در ارزیابی ترجمه‌های قرآن

انسیه سادات هاشمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 خرداد 1401

http://dx.doi.org/10.22054/rctall.2022.67806.1625

چکیده
  نزدیک به یک دهه است که نظریات ترجمه به ارزیابی ترجمه‌های قرآن راه پیدا کرده‌اند. هدف از انتخاب چارچوب نظری برای پژوهش، نظام‌مند شدن نقد و بررسی است تا از نقدهای پراکنده و سلیقه‌ای اجتناب شود، اما با بررسی این ارزیابی‌ها دیده می‌شود که در مواردی ناقدان از چارچوب نظریه خارج شده‌اند و یا فهم نادرستی از نظریه داشته‌اند و مطابق آن ...  بیشتر